पशुसंवर्धन विभाग
परिचय
लातूर जिल्हा दुष्काळग्रस्त आणि अंशतः पठारी भाग आहे. ग्रामीण भागातील शेतकरी, अल्पभूधारक, मजूर आणि गरिबीरेषेखालील कुटुंबांसाठी दुग्धव्यवसाय हा उपजीविकेचा महत्त्वाचा आधार आहे. वाढत्या नागरीकरणामुळे दूधाची मागणी वाढली आहे. दुग्धव्यवसाय, शेळीपालन आणि कुक्कुटपालनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी पशुसंवर्धन विभाग विविध योजना राबवितो.
जिल्ह्यात देवणी आणि स्थानिक गायींच्या जाती तसेच काही संकरित गायी पाळल्या जातात. मराठवाडी आणि सुरती या म्हशींच्या जाती दूधउत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहेत. जिल्हा परिषद लातूर अंतर्गत पशुसंवर्धन विभाग ग्रामीण भागातील पशुपालकांसाठी विविध सेवा व योजना राबवितो. दुष्काळग्रस्त लातूर जिल्ह्यातील पशुपालकांचा आर्थिक विकास साधण्यासाठी दुग्धव्यवसाय, शेळीपालन व कुक्कुटपालनाला प्रोत्साहन देणे हे विभागाचे उद्दिष्ट आहे. 20 मे रोजी पशुसंवर्धन दिन साजरा केला जातो.
दृष्टी आणि ध्येय
- शाश्वत पशुधन विकास.
- ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी देणे.
- रोगमुक्त क्षेत्र निर्मिती.
- दुग्धव्यवसाय, शेळीपालन व कुक्कुटपालनाला चालना देणे.
उद्दिष्टे व कार्ये
- पशुधनाचे अनुवांशिक सुधारणा व संवर्धन.
- रोग नियंत्रण व प्रतिबंधक उपाययोजना.
- दुग्ध व अन्न सुरक्षा सुनिश्चित करणे.
- महिला व दुर्बल गटांना उपजीविकेच्या संधी उपलब्ध करून देणे.
- प्रशिक्षण व जनजागृती कार्यक्रम राबविणे.
पशुसंवर्धन योजनांची माहिती
अनुसूचित जमातीसाठी शेळी गट वाटप योजना
- एका गटात 10 शेळ्या आणि 1 बोकड.
- शासन अनुदान आणि लाभार्थी हिस्सा लागू.
- तीन वर्षांसाठी विमा अनिवार्य.
- प्राधान्य दारिद्र्यरेषेखालील, अल्पभूधारक, बेरोजगार व महिला बचत गटांना.
अनुसूचित जाती जमातीसाठी दूधाळ जनावरांचे गट वाटप
- गायींच्या गटासाठी शासन अनुदान व लाभार्थी योगदान लागू.
- म्हशींच्या गटासाठी शासन अनुदान व लाभार्थी योगदान लागू.
- प्राधान्य दारिद्र्यरेषेखालील, अल्पभूधारक, बेरोजगार व महिला बचत गटांना.
अनुसूचित जातीसाठी पशुधन औषध पुरवठा योजना
- जंतनाशक औषध पुरवठा.
- टॅगिंग व ओळख चिन्हांकन.
- परजीवी नियंत्रण उपाययोजना.
- लाभार्थी अनुसूचित जातीचा असून किमान एक जनावर असणे आवश्यक.
एकात्मिक कुक्कुट विकास कार्यक्रम
- 100 ब्रॉयलर कोंबड्यांचा गट.
- शासन अनुदान सहाय्य उपलब्ध.
- बेरोजगार व ग्रामीण गरजूंसाठी उपयुक्त योजना.
पशुधन प्रदर्शन व मेळावे
- लातूर, उदगीर, देवणी व जळकोट येथे आयोजन.
- देवणी व संकर जातींसाठी बक्षीस स्पर्धा.
- लोकसहभाग आधारित कार्यक्रम.
वैरण व पशुखाद्य सुधारणा योजना
- एक हेक्टरसाठी अनुदान सहाय्य.
- बी बियाणे व सिंचनासाठी आर्थिक मदत.
- किमान जनावरे असणे आवश्यक.
अधिक माहितीसाठी खालील लिंकवर क्लिक करा: